در مسیر توسعه اشتباه رفته‌ایم و همچنان بر ادامه آن اصرار داریم

امتداد-دبیر برگزاری نمایشگاه توسعه پایدار با بیان این‌که در سال‌های اخیر تنها در گفتار از توسعه پایدار سخن گفته‌ایم اما در عمل هیچ نشانه‌ای از آن وجود ندارد، گفت: مسیر توسعه کشور نیازمند بازنگری جدی است.

به گزارش خبرنگار امتداد، طی نشست خبری در حاشیه دومین روز برگزاری این نمایشگاه با اشاره به مفهوم واقعی توسعه و ضرورت بازنگری در مسیر رشد اقتصادی کشور گفت: پرسش مهمی که باید مطرح کنیم این است که آیا ثروتی که در این سال‌ها در کشور به دست آورده‌ایم، از آنچه در مسیر توسعه از دست داده‌ایم بزرگ‌تر بوده یا کوچک‌تر؟ پاسخ این پرسش، واقعاً هولناک است، زیرا طبق داده‌ها و تحلیل کارشناسان، میزان ثروتی که ایجاد کرده‌ایم، بسیار کمتر از منابعی است که در این مسیر هزینه کرده‌ایم.
مدیرعامل هلدینگ چهارفصل، با بیان اینکه هدفش از طرح این پرسش یادآوری اهمیت موضوع توسعه پایدار است، افزود: بلایی که طی چند دهه گذشته بر سر منابع آب زیرزمینی، دریاچه‌ها، خاک و محیط زیست کشور آورده‌ایم، جبران‌ناپذیر است. تصور می‌کردیم در حال توسعه‌ایم، اما در واقع بسیاری از ظرفیت‌های طبیعی کشور را از بین برده‌ایم. امروز دریاچه‌هایی خشک شده، خاک‌های حاصلخیز شور و غیرقابل کشت شده‌اند، هوا آلوده و غیرقابل تنفس است و وضع اقتصادی و اجتماعی نیز در شرایطی است که بسیاری از ما از اعلام آمار واقعی خجالت می‌کشیم و حتی گاهی آن را انکار می‌کنیم.

قادری تأکید کرد: این وضعیت مختص دولت یا سیاست خاصی نیست، بلکه نتیجه مسیری اشتباه است که نه‌تنها ما، بلکه بسیاری از کشورهای جهان طی چهار دهه گذشته پیموده‌اند. اما تفاوت در اینجاست که بسیاری از کشورها سال‌هاست این مسیر را اصلاح کرده‌اند، در حالی که ما هنوز با اصرار در همان مسیر اشتباه گام برمی‌داریم. بیش از دو دهه است که توسعه پایدار به عنوان مهم‌ترین موضوع جهانی شناخته می‌شود، اما ما در کشور هنوز از آن فاصله داریم.
وی در تبیین مفهوم توسعه پایدار گفت: توسعه پایدار یعنی توسعه‌ای که هم توجیه اقتصادی داشته باشد، هم توجیه اجتماعی و هم زیست‌محیطی. متأسفانه هیچ‌یک از طرح‌های بزرگ ما در این سه بعد توجیه نداشته‌اند. بسیاری از طرح‌هایی که سال‌ها از آن‌ها به‌عنوان افتخار و دستاورد یاد شده و حتی کتاب‌ها درباره‌شان نوشته شده است، نه از نظر اقتصادی، نه اجتماعی و نه زیست‌محیطی قابل دفاع نبوده‌اند.
قادری افزود: مشکل ما این است که برخلاف بسیاری از کشورها که اشتباهات خود را پذیرفته و مسیرشان را اصلاح کرده‌اند، ما همچنان اصرار داریم راه غلط را ادامه دهیم و به عملکرد خودمان می‌بالیم. عادت کرده‌ایم که دیگران را مقصر بدانیم و خود را بی‌خطا ببینیم. در حالی که بسیاری از ما، حتی به عنوان کارمند نهادهایی که در واقع در حال مصرف و تخریب منابع طبیعی هستند، به موقعیت خود افتخار می‌کنیم.

وی با اشاره به مشارکت دستگاه‌های مختلف در نمایشگاه توسعه پایدار گفت: اگر به غرفه بهزیستی سری بزنید، می‌بینید با چه شور و اشتیاقی آمده‌اند، در حالی که حقوق آن‌ها بسیار کمتر از بسیاری دستگاه‌هایی است که حتی حاضر به حضور در این نمایشگاه نشده‌اند. به نام مسئولیت اجتماعی، بسیاری از مدیران حتی پاسخگوی دعوت‌ها هم نبودند و بهانه می‌آوردند.

قادری ادامه داد: نتیجه این بی‌توجهی همان شرایطی است که امروز داریم، هوایی که به دلیل آلودگی مدارس را تعطیل می‌کند، شرایطی که مردم را مجبور به دورکاری می‌کند ،اما همزمان با قطعی برق و گاز و آب مواجهیم. این وضع حاصل همان مسیری است که سال‌هاست در آن پیش می‌رویم، در حالی که بسیاری از کشورهای دیگر بیش از سی سال است مسیر خود را تغییر داده‌اند.
وی با بیان این که در حرف از توسعه پایدار سخن می‌گوییم اما در عمل هیچ نشانه‌ای از آن نداریم خاطر نشان کرد: در حالی که اگر نگاهی به کشورهای دیگر بیندازیم، می‌بینیم مسیر خود را با شجاعت اصلاح کرده‌اند.

وی در خصوص عدم حضور برخی از دستگاه دولتی اثر گذار در این نمایشگاه را نه از سر بی‌اعتقادی، بلکه از ترس پاسخگویی دانست و تصریح کرد :با بسیاری از مدیران در عالی‌ترین سطوح صحبت کردیم، پاسخ بسیاری از آنان این بود که «اگر خبرنگاران سوالی بپرسند، چه بگوییم؟»

توسعه پایدار به معنای توسعه با حفظ حقوق نسل‌های آینده است. نسل آینده، همان فرزندان ما هستند و نباید اجازه دهیم از حساب آن‌ها هزینه کنیم. این مطالبه‌ای ملی است نه سیاسی.
وی افزود: همان‌طور که دیروز دکتر کلانتری هم گفت، بسیاری از افراد با این استدلال که «ده سال دیگر شاید ما نباشیم» هر طور خواستند منابع را مصرف می‌کنند، اما واقعیت این است که فرزندان همین افراد قرار است در این سرزمین زندگی کنند. اهمیت نمایشگاه توسعه پایدار نیز در همین نکته نهفته است؛ اینکه ما مسئول آینده فرزندان خود هستیم.
دبیر نمایشگاه توسعه پایدار با اشاره به سابقه هلدینگ چهارفصل گفت: اگر قرار بود ما هم با نگاه صرفاً اقتصادی و سنتی به برگزاری نمایشگاه‌ها نگاه کنیم، هرگز وارد این حوزه نمی‌شدیم ادامه داد: در مسیر برگزاری این نمایشگاه با دو چالش جدی روبه‌رو بودیم؛ نخست اینکه برخی نهادها اساساً با صدور مجوز مخالفت می‌کردند و می‌گفتند «موضوع توسعه پایدار محصولی نیست که برایش نمایشگاه برگزار شود». دوم اینکه برخی از برگزارکنندگان و مجموعه‌های بزرگ از برگزاری آن واهمه داشتند، چون می‌دانستند موضوع توسعه پایدار در آینده به مهم‌ترین نمایشگاه کشور تبدیل خواهد شد.

وی افزود: در جلسه دفاع از برگزاری نمایشگاه، که نمایندگان نهادهای مختلف نیز حضور داشتند، دو طیف مخالف داشتیم، عده‌ای در دستگاه‌های دولتی که اصل موضوع را نمی‌پذیرفتند و گروهی از برگزارکنندگان اقتصادی که تصور می‌کردند این نمایشگاه رقیب آن‌ها خواهد شد. با این حال، ما با استدلال و گفتگو توانستیم هر دو گروه را متقاعد کنیم و نمایشگاه توسعه پایدار را برگزار کنیم.

وی افزود: نمایشگاه توسعه پایدار یک نمایشگاه صرفاً اقتصادی نیست، بلکه یک رویداد ترویجی و فرهنگی است. اگر قرار بود به دنبال شلوغی و سود باشیم، می‌توانستیم نمایشگاه‌های تجاری برگزار کنیم که چندین برابر درآمد داشته باشند. اما هدف ما ترویج آگاهی و اصلاح مسیر توسعه است، حتی اگر در کوتاه‌مدت سودی نداشته باشد.
مدیر عامل هلدینگ چهارفصل گفت: هدف ما این است که جامعه را به تفکر، پرسشگری و بازنگری در مسیر توسعه دعوت کنیم. امروز زمان آن رسیده که از خود بپرسیم آیا طرح‌هایی که اجرا می‌کنیم توجیه واقعی دارند یا نه؟ آیا طرح‌هایی که جمعیت را از سراسر کشور به تهران می‌کشانند، منابع آب را از طالقان منتقل می‌کنند، یا تصمیماتی مانند انتقال پایتخت که میلیاردها تومان هزینه دارد، واقعاً در مسیر توسعه پایدارند؟
وی تأکید کرد: توسعه پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که آگاهی، شجاعت و صداقت در کنار هم قرار گیرند. ما باید یاد بگیریم که مسئولانه رفتار کنیم، حتی اگر در کوتاه‌مدت برایمان دشوار باشد.