از ابلاغ سند میراث فرهنگی تا برپایی کمیسیون میراث ناملموس یونسکو

امتداد _ گروه جامعه؛ در این هفته رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، «سند ملی میراث فرهنگی» که حاصل هم‌افزایی دستگاه‌های علمی، فرهنگی و اجرایی کشور است را ابلاغ کرد.
این سند در جلسه ۹۲۰ چهارم شهریور ۱۴۰۴ و بر اساس مصوبه جلسه ۵۳۶ شورای معین این شورا به تصویب رسیده است.
سند ملی میراث فرهنگی، سندی راهبردی است که با هدف تحکیم هویت ایرانی‌اسلامی، مردمی‌سازی حفاظت از میراث، افزایش سواد میراثی و ارتقای دیپلماسی فرهنگی تدوین شده و نقشه راه جدیدی برای صیانت، احیا و بهره‌برداری خردمندانه از سرمایه‌های تاریخی و تمدنی ایران به شمار می‌رود.

افغانستان مینیاتور بهزاد را به نام خود ثبت جهانی کرد
این هفته درحالی بیستمین نشست کمیته بین دولتی پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو در هند برپا شد که افغانستان «هنر مینیاتور به سبک بهزاد» را به نام خود ثبت جهانی کرد.
پیش از این علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی گفته بود که یونسکو مفهوم «مالکیت مطلق» را در مورد آثار فرهنگی نمی‌پذیرد و عناصر فرهنگی چون مینیاتور، بازتاب تمدن‌های مشترک است که در جغرافیای پهناور تاریخی میان ایران، افغانستان و تاجیکستان پرورش یافته‌اند.
به گفته وی، هرچند نقاشی ایرانی پیش‌تر به‌نام ایران در فهرست یونسکو ثبت شده، اما اگر افغانستان بخواهد گونه‌ای از این هنر را به‌نام «مکتب بهزاد» یا «مکتب هرات» ثبت کند، باید با ایران گفتگو کرده و رضایت رسمی دریافت کند. رسانه‌های افغانستان نیز یک ماه پیش گزارش دادند که ارائه پیشنهاد ثبت «نقاشی مینیاتور کمال‌الدین بهزاد» به‌نام افغانستان در فهرست انتظار یونسکو از سوی اداره طالبان، واکنش مقام‌های مسئول در ایران را برانگیخته است.

آینه کاری ثبت جهانی شد
مهارت «آینه‌کاری در معماری ایران» در بیستمین اجلاس کمیته بین‌الدولی حفظ میراث‌فرهنگی ناملموس یونسکو که در دهلی‌نو برگزار شد، رسماً در فهرست جهانی میراث ناملموس ثبت شد. این ثبت‌جهانی، به‌عنوان بیست و هفتمین میراث ناملموس ایران، جایگاه کشور را در میان ده قدرت برتر میراث فرهنگی جهان بیش از پیش استحکام می‌بخشد؛ کشوری که اکنون با ۲۹ میراث ملموس و طبیعی و ۲۷ میراث ناملموس، یکی از مهم‌ترین حافظان حافظه تاریخی و فرهنگی جهان به شمار می‌رود.

آینه‌کاری ایرانی، هنری ریشه‌دار در سنت‌های معماری ایران‌زمین، بازتابی از ذوق زیبایی‌شناختی، هندسه قدسی و جهان‌بینی نورمحور ایرانی است. در این فن کم‌نظیر، قطعات کوچک آینه با دقتی مینیاتوری و هندسی بر سطوحی چون سقف، گنبد، دیوار، ستون و طاق‌نما نصب می‌شود تا با شکست نور در هزاران سطح درخشان، فضایی روحانی، پویا و شکوهمند خلق شود. تالار آینه کاخ‌گلستان در تهران و بخش‌هایی از مسجد شیخ لطف‌الله در اصفهان از مهم‌ترین نمودهای تاریخی این هنر در مقیاسی جهانی‌اند؛ آثاری که قرائت ایرانی از نور، نظم، تناسب و تعالی معنوی را در قالب معماری متجسد می‌سازند.

راه‌اندازی موزه آجر در ۲ فاز تا آغاز عملیات احداث موزه پرواز
در این هفته مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران از آغاز فرایند ایجاد موزه و سایت‌موزه‌های جدید در تهران خبر داد.
سیدمحمد ناظم‌رضوی با اشاره به اتمام برخی پروژه‌های مرمت ابنیه ها و خانه موزه‌های پایتخت، از پایان عملیات مرمت خانه موزه آیت الله طالقانی تا پایان امسال خبر داد و اظهارکرد: این مکان در سال‌های گذشته فعال بود، اما به دلیل فرسودگی و ناپایداری ساختار بنا نیازمند مرمت اساسی شد. عملیات بازسازی و مقاوم‌سازی این مجموعه اکنون در فرآیندی عمیق و ریشه‌ای به انجام رسیده است.
وی اضافه کرد: خانه آیت‌الله طالقانی در اسفند ۱۴۰۳ تحویل شرکت توسعه شده است و از همان زمان گروه هویت‌سازی و طراحی معماری فعالیت خود را آغاز و سپس مرمت و استحکام بخشی خانه موزه انجام شده است. این فرایند اکنون در مرحله نازک‌کاری و تکمیل نهایی قرار دارد و مراحل موزه‌آرایی پس از پایان مرمت آغاز خواهد شد.

۱۵۰ هزار قلم از اموال کاخ سعدآباد در سامانه جام ثبت شد
در این هفته محسن میر مدیر مجموعه کاخ سعدآباد در نشستی صمیمی در گفتگو با خبرنگاران بیان کرد: در سعدآباد ۱۵۰ هزار قلم اموال ثبت‌شده در دفاتر دارایی وجود دارد که سال‌های سال هیچ‌گونه تغییر، تحول و ساماندهی در آن‌ها انجام نشده بود. تنها می‌دانستیم در مخزن اموالی داریم اما اینکه دوباره بررسی کنیم و ببینیم چه تغییر و تحولاتی رخ داده، اتفاق نیفتاده بود. ولی جنگ ۱۲ روزه باعث شد؛ موزه‌ها توسط امنای اموال و کارشناسان ساماندهی شوند.
وی افزود: پس از گذشت حدود ۴۰ سال، این دفاتر برای اولین بار باز و دوباره بررسی شد. نکته مهم این بود که اموال در دفاتر ثبت شده بودند، اما در سامانه جام وزارت میراث فرهنگی ثبت نبودند. از ۱۵۰ هزار قلم، حدود ۱۰ هزار یا ۸ هزار قلم در سامانه جام ثبت شده بود، آن هم نه به‌صورت کامل؛ زیرا مراحل ثبت پنج گام دارد و اغلب در گام اول یعنی مرحله ویرایش متوقف مانده بودند.

موزه خودروهای تاریخی در مترو
مدیرعامل موسسه فرهنگی موزه‌ها از برپایی نمایشگاه «گالری هنر» با نمایش تصاویر موزه خودروهای تاریخی ایران در چهار ایستگاه مترو تهران خبر داد.
حمیدرضا سلیمانی، مدیرعامل این مؤسسه، اظهار کرد: این نمایشگاه از امروز، نوزدهم آذرماه، در ایستگاه‌های شادمان، توحید، ابن‌سینا و نواب صفوی به‌صورت عمومی در معرض دید شهروندان قرار گرفته و تا یک ماه ادامه خواهد داشت.
سلیمانی افزود: نمایشگاه حاضر با هدف گسترش دسترسی عمومی به میراث هنری و فرهنگی ایران و ایجاد ارتباط میان موزه و زندگی روزمره شهروندان طراحی شده و رویکردی تازه در بهره‌گیری از فضاهای شهری برای معرفی آثار موزه‌ای به شمار می‌آید.
به گفته مدیرعامل مؤسسه فرهنگی موزه‌ها، این نمایشگاه با همکاری شرکت مترو تهران اجرا شده و شامل مجموعه‌ای از تصاویر منتخب خودروهای کلاسیک و تاریخی از موزه است.