طنز تلویزیون لوده است؟/ سقوط روزنامهنگار روشنفکر با کیف انگلیسی
حضور احسان مهدی در «محفل ستاره ها»، پخش سریال های مشابه در سیما، انتقاد استاد ادبیات به طنزهای لوده تلویزیون و پخش سریال موفق «کیف انگلیسی» از نکات خبری مهم این هفته...
امتداد-گروه هنر-عطیه مؤذن؛ «هفت روز سیما» عنوان یک بسته خبری-تحلیلی است که در پایان هر هفته به بازخوانی متن و حاشیه اتفاقات خبری صدا و سیما و شبکه نمایش خانگی میپردازد. همچنین در این بسته، نیمنگاهی هم به شایعات و اخبار غیررسمی داریم و در تلاش هستیم در کوتاهترین زمان ممکن از مهمترین اخبار هفته در تلویزیون و شبکه نمایش خانگی باخبر شوید.
امروز پنجشنبه ۹ بهمن میتوانید با شماره ۲۳۱ بسته خبری «هفت روز سیما» همراه شوید.
چهره هفته؛ احسان مهدی
احسان مهدی این شب ها در برنامه «محفل ستاره ها» اجرا دارد و ظرفیت حضور او و حامد مدرس در کنار داوران باعث شده است برنامه فضایی پرانرژی و جذاب برای بچه ها داشته باشد. احسان مهدی از آن دست مجریهای کودک است که نه با هیجان مصنوعی اجرایش را ارائه می کند و نه سراغ اغراق و فضاهای اگزجره می رود. او شناختی دقیق از دنیای کودکان دارد و می داند از چه دایره واژگانی و اصطلاحاتی استفاده کند، یا با چه شوخی ها و طنازی هایی حتی با داوران برنامه «محفل ستاره ها» بچه ها را هم به دنیای این برنامه وارد کند.
اجرای او در برنامه معارفی «محفل ستارهها» نشان دهنده همین است که توانسته میان فضای مذهبی–قرآنی و زبان کودکانه برای کودکان بی تعارف و صریح و هوشمند امروز تعادل برقرار کند. او بلد است انرژی برنامه را نگه دارد و از حضورش در برنامه و شادی بچه ها و حتی به کار بردن تکیهکلامهایش ــ که حالا بسیاری از بچهها حفظ هستندــ می توان فهمید که چقدر دوستش دارند و با او ارتباط گرفته اند. نکته ای که شاید خیلی از مجریانی که در فضای کودک کار می کنند به آن توجهی ندارند و فکر می کنند صرفا با تغییر لحن و صدا می توان در این اتمسفر فعالیت کرد.
مهدی حالا بیش از یک دهه است که به عنوان مجری در شبکه کودک فعالیت دارد. او پیشتر در برنامه «سر سفره خدا» با بهرهگیری از نمایش و بازیهای دو نفره در کنار حامد مدرس، توانست نقش و شخصیت خود را برای بچه ها تثبیت کند و مخاطبان کودک در استیج ها و برنامه ها حضورش را دوست دارند. حضور او در این روزها که کودکان به آرامش بیشتری نیاز دارند و قرار نیست درگیر افکار، دغدغه ها، معیشت و تروماهای بزرگسالی شوند غنیمت است.
نکته هفته؛ پخش سریال های مشابه
این شب ها شبکه یک سریال «صفر بیست و چهار» را پخش می کند که از ابتدای هفته روی آنتن رفت و فعلا پخش آن ادامه دارد. این سریال به کارگردانی علی محمدی روزبهانی در حوزه دفاع مقدس و با تمرکز بر وقایع دهه شصت ساخته شده و محور اصلی آن مهندسی جنگ است.
همزمان شبکه سه نیز سریال «دو نیمه ماه» به کارگردانی احمد معظمی را پخش می کند که آن هم در فضای تاریخ معاصر است. قصه از دهه ۴۰ شمسی شروع شد و در چند دوره تاریخی ادامه دارد. هر دو سریال فضایی از جنگ و در بستر تاریخ معاصر دارند. گاه برخی بازیگران سریال ها هم در قصه مشترک هستند مثلا نیما نادری در هر دو سریال به ایفای نقش می پردازد که اتفاقا بازیگر توانمندی است و چند سالی اثری از او در تلویزیون دیده نشده بود و حالا یک باره در دو سریال تلویزیونی دیده شده است.
کمی قبل تر از این سریال، مجموعه «روزی روزگاری آبادی» از شبکه یک پخش می شد که بعد از چندین سال حسین سهیلی زاده با این سریال به تلویزیون بازگشت. قصه در فضایی روستایی می گذشت و بازیگران لهجه های کرمانی و شیرازی داشتند. این سریال هم همزمان شده بود با پخش «بهار شیراز» در شبکه دو که بازیگران کاملا لهجه ای شیرازی داشتند و گاه حال و هوای دو سریال در فضای بومی و به دور از تهران می توانست مشابه شود. هرچند سریال «بهار شیراز» چند قدم از «روزی روزگاری آبادی» جلوتر است و از قصه ها و شوخی های به روزتری برخوردار است.
با این حال خوب است کنداکتور پخش سریال ها در تلویزیون بتواند فضایی متنوع را برای مخاطب ایجاد کند تا سریال هایی با فضای مشابه با یکدیگر همزمان نشود تا هم زحمت عوامل سریال ها بهتر دیده شود و هم مخاطبی که دوست دارد آثار متنوع ببیند یک باره با آثار مشابه و همزمان مواجه نشود.
نقد هفته؛ طنز تلویزیون لوده است؟
تلویزیون این روزها طنزهایی در شبکه های مختلف دارد که گاهی بیشتر از اینکه بتوانید با آنها همراه شوید حرصتان می گیرد و از بی مزگی ماجرا، شخصیت ها و دیالوگ ها اگر گریه نکنید شاد هم نمی شوید. طنزهای آیتمی که گاهی نه بازیگران چهره و شناخته شده ای دارد و نه قصه ها و دیالوگ ها یا روایت های به روز و جذابی که مخاطب با آن همراه شود.
اسماعیل امینی استاد ادبیات، شاعر و پژوهشگر این هفته مصاحبه ای با روزنامه هفت صبح داشت که به مدل طنزهای تلویزیون انتقاد می کند و در بخشی از این مصاحبه این چنین گفته است: «طنز در کشور ما همیشه حاشیهنشین بوده و بهعنوان زنگ تفریح لابهلای برنامههای جدی به آن نگاه شده است. اما امیدوارم روزی برسد که مدیران رسانه و جامعه بفهمند طنز یک مقوله جدی و راهگشاست. اما بگذارید یک چیز را بهعنوان متخصص این رشته با قاطعیت بگویم؛ این چیزهایی که تلویزیون پخش میکند هیچکدامش طنز نیست. طنز ساختار دارد اندیشه دارد و نقد مشفقانه است. آنچه ما میبینیم لودگی است که متاسفانه با نام طنز به خورد مخاطب داده میشود و سلیقه عمومی را تخریب میکند.
پیشنهاد هفته؛ کیف انگلیسی
مدتی است سریال «کیف انگلیسی» از شبکه آی فیلم پخش می شود. سریالی که بعد از اولین پخش در دهه ۷۰، سال به سال بر ارزش آن بیشتر افزوده شد و مخاطب بیشتر دوستش داشت. این سریال هنوز هم می تواند قصه اش مخاطب را جذب کند؛ از بازی های گیرای لیلا حاتمی، علی مصفا، قطب الدین صادقی و… گرفته تا داستانی که در دوران تاریخ معاصر پخش می شود و اگرچه نگاهی به تاریخ دارد اما جزو معدود آثار تلویزیونی است که از همان ابتدا قرار نیست جهت گیری اش را برای مخاطب مشخص کند و حرف و ایده و محتوایش را فریاد بزند.
این سریال روند اضمحلال یک روزنامه نگار آزادی خواه و روشنفکر را نمایش می دهد که منصور ادیبان، کاراکتر اصلی قصه است و علی مصفا نقش اش را ایفا می کند. روزنامه نگار روشنفکری که از فرنگ برگشته، نماینده مجلس میشود و با تطمیع انگلیسیها وارد بازار داد و ستدهای سیاسی میشود و از شعارهایش فاصله میگیرد. قصه در دهه ۲۰ جریان دارد و کاری از سیدضیاء الدین دری است که دیدنش در هر زمانی خالی از لطف نیست.